గ్రామీణ రహదారుల అభివృద్ధి ప్రాజెక్టులకు ప్రాధాన్యత నిర్ణయించేందుకు డిజిటల్ సాధనం

గ్రామీణ రహదారుల అభివృద్ధి ప్రాజెక్టులకు ప్రాధాన్యత నిర్ణయించేందుకు డిజిటల్ సాధనం

 

హైదరాబాద్, వెలుతురు, నవంబర్ 20 :  గ్రామీణ రహదారుల అభివృద్ధి ప్రాజెక్టుల ప్రణాళిక, ప్రాధాన్యత క్రమాన్ని మరింత మెరుగుపరిచేందుకు రూపొందించిన వినూత్న డిజిటల్ నిర్ణయ సహాయక సాధనాన్ని హైదరాబాద్‌లో జరుగుతున్న 85వ ఇండియన్ రోడ్స్ కాంగ్రెస్ (IRC) వార్షిక సమావేశంలో ప్రదర్శించారు. ఈ సమావేశం 2026 నవంబర్ 19 నుంచి 22 వరకు నిర్వహిస్తున్నారు.

 

“గ్రామీణ రహదారుల అప్‌గ్రేడేషన్‌కు ప్రాధాన్యత నిర్ణయించే నిర్ణయ సహాయక సాధనం అభివృద్ధి” అనే శీర్షికతో ఈ పరిశోధనను మహారాష్ట్రలోని ముంబై సర్దార్ పటేల్ కాలేజ్ ఆఫ్ ఇంజినీరింగ్, సివిల్ ఇంజినీరింగ్ విభాగానికి చెందిన ప్రొఫెసర్ డా. ప్రశాంత్ పి. నాగ్రాలే, పరిశోధక విద్యార్థి ప్రవీణ్‌కుమార్ ఎస్. జagtాప్ చేపట్టారు. ఈ పరిశోధనా పత్రం జర్నల్ ఆఫ్ ది ఇండియన్ రోడ్స్ కాంగ్రెస్, 85వ సంపుటి, పార్ట్ 2 (ఏప్రిల్–జూన్ 2026)లో పేపర్ నం. 754గా ప్రచురితమైంది.

 

పరిమిత ఆర్థిక వనరులు ఉన్నప్పుడు అభివృద్ధి కోసం పోటీపడే అనేక రహదారుల్లో ఏవాటికి ముందుగా ప్రాధాన్యత ఇవ్వాలనే గ్రామీణ మౌలిక సదుపాయాల రంగంలోని కీలక సమస్యకు ఈ అధ్యయనం పరిష్కారం చూపుతుంది. సంప్రదాయ పద్ధతుల్లో మాన్యువల్ లెక్కలు, స్ప్రెడ్‌షీట్ ఆధారిత అంచనాలు అవసరమవుతాయి. ఇవి సమయం తీసుకోవడంతో పాటు, అవసరాలకు అనుగుణంగా నవీకరించడం కూడా కష్టతరం.

 

ఈ సమస్యను పరిష్కరించేందుకు పరిశోధకులు SQLite డేటాబేస్ ఆధారంగా పనిచేసే PP25 అనే పైథాన్ ఆధారిత నిర్ణయ సహాయక సాఫ్ట్‌వేర్‌ను అభివృద్ధి చేశారు. ఈ సాధనం డేటా సేకరణ, ధ్రువీకరణ, లెక్కలు, రహదారుల ప్రాధాన్యత క్రమ నిర్ధారణ వంటి ప్రక్రియలను ఆటోమేట్ చేస్తుంది. తద్వారా గ్రామీణ రహదారుల ప్రణాళికకు క్రమబద్ధమైన, పారదర్శకమైన విధానాన్ని అందిస్తుంది.

 

ఈ సాఫ్ట్‌వేర్ రెండు పరస్పరపూరక పద్ధతులను ఉపయోగిస్తుంది. మొదటిది ప్రధానమంత్రి గ్రామ సడక్ యోజన (PMGSY) కార్యాచరణ మార్గదర్శకాల్లోని యుటిలిటీ వాల్యూ (UV) పద్ధతి. రెండోది నెట్‌వర్క్ పనితీరు సూచీ (NPI) పద్ధతి. ఇది జనాభా, రహదారి నెట్‌వర్క్‌లో ప్రయాణ దూరం పెరుగుదల నిష్పత్తి (డిటూర్ రేషియో) వంటి ప్రాప్యతకు సంబంధించిన అంశాలను అంచనా వేస్తుంది.

 

యుటిలిటీ వాల్యూ పద్ధతి విద్య, ఆరోగ్య సేవలు, పశువైద్య సేవలు, రవాణా మరియు సమాచార సదుపాయాలు, మార్కెట్లు, పరిపాలనా కేంద్రాలు వంటి అవసరమైన సేవలకు ప్రజలకు ఉన్న ప్రాప్యతను పరిగణనలోకి తీసుకుంటుంది. నెట్‌వర్క్ పనితీరు సూచీ పద్ధతి గ్రామీణ రహదారులు సేవా కేంద్రాలకు చేరుకోవడాన్ని ఎంతవరకు సులభతరం చేస్తున్నాయి, మొత్తం రహదారి నెట్‌వర్క్‌కు ఎలా తోడ్పడుతున్నాయి అనే అంశాలను పరిశీలిస్తుంది.

 

మహారాష్ట్రలోని థానే జిల్లాలో అంబర్‌నాథ్ బ్లాక్ పరిధిలో ఉన్న 25 గ్రామీణ రహదారి విభాగాలపై ఈ సాఫ్ట్‌వేర్‌ను పరిశోధకులు పరీక్షించారు. ఈ అంచనాకు PMGSY భౌగోళిక సమాచార వనరులు, జిల్లా గ్రామీణ రహదారుల ప్రణాళిక, 2011 జనాభా లెక్కలు, క్షేత్రస్థాయి సర్వేలు, ఇతర ద్వితీయ సమాచార వనరులను ఉపయోగించారు.

 

రెండు ప్రాధాన్యత నిర్ణయ పద్ధతుల మధ్య మంచి స్థాయి అనుసరణ ఉన్నట్లు ఫలితాలు వెల్లడించాయి. స్పియర్‌మన్ ర్యాంక్ సహసంబంధం 0.958గా, కెండల్ టావు 0.853గా నమోదయ్యాయి. ఈ రెండు ఫలితాలూ p < 0.001 స్థాయిలో గణాంకపరంగా ప్రాముఖ్యత కలిగి ఉన్నాయి. ముఖ్యంగా, మొదటి ఐదు ప్రాధాన్యత రహదారుల విషయంలో రెండు పద్ధతులూ ఒకే ఐదు రహదారులను గుర్తించాయి; అయితే వాటి క్రమంలో మాత్రం తేడా ఉంది.

 

సాఫ్ట్‌వేర్ ద్వారా వచ్చిన ఫలితాలను మాన్యువల్ లెక్కలతో కూడా పోల్చి పరిశీలించారు. ఆటోమేషన్ వల్ల ప్రాధాన్యత నిర్ణయ ప్రక్రియ మరింత స్థిరంగా, ఒకే విధంగా పునరావృతం చేయగలిగేలా మారుతుందని ఈ పరిశీలన సూచించింది.

 

గ్రామీణ రహదారుల అభివృద్ధి సంస్థలు మెరుగుదల అవసరమైన రహదారులను గుర్తించడానికి, పోటీపడుతున్న ప్రాజెక్టులను పోల్చడానికి, ప్రాథమిక బడ్జెట్ ప్రాధాన్యతలను రూపొందించడానికి ఈ సాధనం ఉపయోగపడుతుంది. యుటిలిటీ వాల్యూ పద్ధతి వివిధ సేవలకు ఉన్న ప్రాప్యతను విస్తృతంగా అంచనా వేస్తే, నెట్‌వర్క్ పనితీరు సూచీ జనాభా మరియు రహదారి నెట్‌వర్క్ సమాచారాన్ని ఆధారంగా చేసుకుని ప్రత్యామ్నాయ అంచనాను అందిస్తుంది.

 

అయితే, ఈ సాఫ్ట్‌వేర్ ప్రాథమిక ప్రణాళిక, నిర్ణయాలకు సహాయపడటానికే ఉద్దేశించబడిందని పరిశోధకులు స్పష్టం చేశారు. ఇది సమగ్ర ఇంజినీరింగ్ పరిశీలనలకు ప్రత్యామ్నాయం కాదు. తుది ప్రాజెక్టుల ఎంపికలో రహదారి ప్రస్తుత స్థితి, ట్రాఫిక్, డ్రైనేజీ, రహదారి భద్రత, వ్యయం, అమలు సాధ్యత వంటి అంశాలను కూడా తప్పనిసరిగా పరిగణనలోకి తీసుకోవాలి.

 

PP25 సాఫ్ట్‌వేర్‌కు కాపీరైట్ నమోదు (SW-20376/2025) లభించింది. ఈ పరిశోధనకు సంబంధించిన ఇతర అధ్యయనాలు జోర్డాన్ జర్నల్ ఆఫ్ సివిల్ ఇంజినీరింగ్‌లో ప్రచురణకు ఆమోదం పొందడంతో పాటు, అంతర్జాతీయ సదస్సుల్లో ప్రదర్శనకు కూడా ఎంపికయ్యాయి.

 

గ్రామీణ రహదారుల అభివృద్ధి ప్రణాళికను మరింత క్రమబద్ధంగా, పారదర్శకంగా, సమర్థవంతంగా మార్చడంలో డిజిటల్ సాంకేతికత, డేటా ఆధారిత పద్ధతులు కీలక పాత్ర పోషించగలవని ఈ అధ్యయనం స్పష్టం చేస్తోంది. తద్వారా మౌలిక సదుపాయాల పెట్టుబడులపై మెరుగైన, సమాచార ఆధారిత నిర్ణయాలు తీసుకోవడానికి వీలవుతుంది.